No-shows op de poli terugdringen: van herinnering tot risicovoorspelling

Een lege plek in de agenda is meer dan een gemiste afspraak. Het is wachttijd voor de patiënt die er wél had gekund, verspilde capaciteit en verstoorde planning. Op sommige poliklinieken loopt het no-show-percentage op tot 10–15%. Goed nieuws: een groot deel is te voorkomen — zonder de patiënt als kostenpost te behandelen.

Waarom blijven patiënten weg?

Zelden uit onwil. Vaker door heel menselijke redenen: de afspraak vergeten, een lange tijd tussen boeken en bezoek, geen makkelijke manier om te verzetten, vervoer- of taalproblemen, of simpelweg angst voor de uitslag. Wie waaróm begrijpt, kan gerichter ingrijpen dan met één generieke herinnering voor iedereen.

De omvang is fors. Uit een inventarisatie van EenVandaag bleek dat in één jaar ten minste 800.000 ziekenhuisafspraken niet werden nagekomen — en dat is een ondergrens: tientallen ziekenhuisorganisaties leverden geen cijfers aan.

Kennisinstituut Pharos laat zien dat bij ongeveer een derde van de no-shows praktische drempels of beperkte gezondheidsvaardigheden meespelen. Voor één op de drie Nederlanders is de zorg te ingewikkeld om goed in te navigeren. Dat verklaart ook waarom een streng wegblijftarief vaak tegenvalt: je beboet dan juist de groep die de afspraak het minst goed kon overzien.

Wat helpt wél?

• Tijdige, duidelijke herinneringen — per sms of app, met de kernvraag: kom je? En een makkelijke manier om te bevestigen of te verzetten.
• Drempels wegnemen — verzetten met één tik, kortere doorlooptijd tussen boeken en afspraak, en aandacht voor vervoer en taal.
• Persoonlijk contact waar het telt — een belletje werkt, maar iederéén bellen is niet haalbaar. De kunst is: bel de juiste patiënten.

Van herinnering naar risicovoorspelling

Hier komt data van pas. Op basis van kenmerken die je toch al hebt — hoe lang geleden de afspraak is geboekt, of iemand eerder niet verscheen, het type afspraak — kun je per afspraak inschatten hoe groot het risico op niet-verschijnen is. Zo wordt de bellijst kort en gericht: je belt de 20 patiënten met het hoogste risico in plaats van willekeurig 200.

Belangrijk is wat zo'n model niet doet. Het stelt geen diagnose en neemt geen besluit over de patiënt; het ondersteunt de planner om aandacht te richten. De mens blijft in de regie, en de kenmerken die het model gebruikt moeten verantwoord en AVG-proof zijn — dus geen oneigenlijke gegevens.

Doe het met de mens in de regie

Risicovoorspelling is krachtig, maar vraagt zorgvuldigheid: transparantie over hoe het werkt, aandacht voor gelijke behandeling, en een menselijke afweging bij elk contact. Zo gebruikt, is het geen koud algoritme maar een manier om schaarse tijd — van de zorgverlener én de patiënt — beter te benutten.

MedLogica werkt aan precies deze combinatie: veilige, self-hosted AI die de zorg administratief ontlast en helpt capaciteit beter te benutten, altijd met de zorgverlener aan het stuur. Benieuwd? Neem contact op of lees hoe we veiligheid & compliance invullen.